Sosyal medya'da takip edin!
X

Faydalı bilgiler

İstanbul imar yönetmeliği 2018 son şekliyle değişen kısımları (30 madde)

Güncelleme:

Tarih:

İstanbul imar yönetmeliği 2018 son haliyle nelerin değiştiğini bu yazıyla sizlerle 30 maddede paylaştık. Yeni imar yönetmeliği 2018 pdf olarak indirebilmeniz için de aynı zamanda dökümanı yazımızda bulabileceksiniz.

İstanbul imar yönetmeliği 2018 resmi gazete üzerinden 25.05.2018 tarihinde yayımlanmıştı. Ancak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği‘ne bile daha tam alışamamışken, hatta genelgeler ile uygulamaya dair kafa karışıklıkları giderilememişken; İstanbul imar yönetmeliği 2018 yılında yürürlüğe giren önemli yönetmeliklerden biri olarak tarihe geçti.

İşte bu yazımızda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği‘yle İstanbul’un yeni imar yönetmeliği‘ni mukayese ettik. Sonuç olarak 30 maddenin değiştiğini ya da yeni hükümler eklendiğini gözlemledik.

İstanbul imar yönetmeliği 2018 son haliyle neleri değiştirdi? (30 madde)

yeni-istanbul-imar-yonetmeligi-2018-pdf-son-hali-indir-degisiklikler

Yönetmelikte değişen maddeler arasında tanımlar kısmında 3 yeni ilave yapılmış. Özellikle mantolama ve bina cephe yenileme işlemlerinde idareler nezdinde yaşanan şikayetlerin giderilmesi amaçlanmış. İskele kurmak için izin almak zorunlu hale gelmiş diyebiliriz. Emsal, taks ve bahçe mesafeleri kısmında kullanılan tanımlamalara açıklık getirilmesi iyi olmuş. Aşağıda eklenen yeni tanımları görebilirsiniz.

  • İskele izin belgesi: İskele kurmayı gerektiren basit tamir ve tadilatlarda ilgili idareden alınması zorunlu izin belgesini,
  • Süs Havuzu: Derinliği 50cm’yi geçmeyen ve peyzaj öğesi olarak kullanılan havuzları
  • Yeşil çatı: Binanın enerji performansını, hava kalitesini ve kent ekolojisini iyileştiren, yağmur suyunun yarattığı problemlere yenilikçi çözümler getiren, çim serilip, çiçeklerle yeşillendirilebilen, küçük bitkilerle donatılabilen çatıları,

(Özel not: Burada paylaşılan değişiklikler parselasyona ilişkin hususları, ruhsat süreçlerini, ifraz- tevhid vs. ve iskan konularını kapsamamaktadır. Yalnızca projelendirmeyle ilgili kısımları özenle seçtik.)

30.) Binalara kot verilmesine ilişkin esaslar kısmı resmen evrim geçirmiş..

İstanbul imar yönetmeliği 2018 son halinde tabii zeminden kotlandırmak konusunda adeta teşvik söz konusu olmuş.

  • Binalara kot verilirken binanın yola olan mesafesine bakılır. Yola olan mesafenin, bina köşe noktalarına göre farklılık gösterdiği hallerde binanın yola en yakın noktası esas alınır.
  • Binanın yola olan mesafesi; 6.00 metreden az ise yoldan, 6.00 metre veya fazla ise tabii zeminden kot verilir.
  • Birden fazla yola cephesi olan parsellerde yola olan mesafeler 6.00 metrenin altında ise daha yüksek kottaki yol esas alınır. Yola olan mesafelerden birinin 6.00 metrenin altında, diğerinin ise 6.00 metre veya üstünde olması halinde yakın mesafeli yol esas alınır.
  • Yol kenarında en az 1.50 metre yükseklik ile başlayarak set teşkil eden parsellerde kot; ilgili idarenin imar birimince yapı adasının tamamının, civarın karakterine ve silüete etkisine göre etüt edilerek bu madde hükümleri çerçevesinde belirlenir.
  • Bir parsele birden fazla bina yapılması halinde her bina müstakil değerlendirilerek bu madde hükümlerine uygun olarak kot verilir.

Tabii zeminden kotlandırma ile kademelendirme işlemlerinde ada bazında değerlendirme yapılır. Maddesi kaldırılarak aşağıdaki eklenmiş;

Tabi zeminden kotlandırılan parsellerde; zemin kat taban kotunun tabi veya tesviye edilmiş zeminden en fazla 3.50 metre yükseldiği noktalarda 12. maddenin 4. 5. 6. 7. ve 8. fıkralarına göre kademelendirme yaptırılmasında ilgili idaresi yetkilidir.

(Yani tabi zeminden kot verildiği durumlarda kademe yapılıp yapılmamasıyla ilgili idare yetkilendirilmiş.)

29.) Yoldan kotlandırma konusuyla ilgili değişiklikler;

  • Kaldırımı yapılmamış yollarda yol seviyesinin 0.18 metre üstünden kot verilir.
  • Kademelendirmede her kademe, cephe boyunca 6.00 metreden aşağı olamaz. Son kademenin 6.00 metreden az olması durumunda bir önceki kademe seviyesine uyulur.

Daha önce her bir kademe hattı için 4.5 metre ibaresi yer alıyordu. Her bir kademe hattının 6 metreden az yapılamayacağı hususu bir önceki kademeye uyulur hükmüne atıfta bulunarak kademe yapılmaması durumunun önünü açıyor.

  • 30.00 metre ve altında olan bina cephe ve derinliklerinde, talep edilmesi halinde; bu maddedeki hükümlere göre yapılması gerekli olan kademe sayısı kadar ve her bir kademe boyu 3.00 metre olmak üzere, bina cephe ve derinlikleri ayrı ayrı değerlendirilerek binanın kademe yapılması gerekli olan cephelerinden geriye çekilmek suretiyle de kademe uygulaması yapılabilir.

28.) Tabii zeminden kotlandırma hakkında aşağıdaki maddeler ilave edilmiş;

  • Düz ya da yol kotuna nazaran tabii zemini alçalan parsellerde kot bina ön cephesi tabii zemin kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur.
  • Yol kotuna nazaran tabii zemini yükselen parsellerde kot bina köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur. Bina köşe kotlarının aritmetik ortalamasının yola göre 3.00 metreden yüksek olması durumunda, tabii zemin kotu, ilgili idarenin imar birimince yapı adasının tamamının bu madde hükümleri çerçevesinde etüt edilmesi ile belirlenir.

27.) Otopark rampasının parsel sınırından başlama şartı şöyle değişmiş;

  • Otopark giriş rampası eğimleri, istinat duvarı, korkuluk ve benzeri gerekli güvenlik tedbirleri alınmak ve ilk 2.00 metresi %15 eğimi geçmemek kaydıyla parsel sınırından itibaren başlatılabilir.

Yukarıdaki madde daha önce ilk 3 metre şeklinde olup, eğim ise %7 idi.

26.) Arka bahçelerin tesviyesi ile alakalı olarak şu madde ilave edilmiş;

  • Bitişik nizam ya da imar planında ada bütününde bitişik olarak belirlenmiş blok nizam yapılarda, arka bahçedeki tabii zemin kotu kot alınan ±0.00 kotuna göre -1.80 metre kotunda hafredilebilir.

Bodrum katta iskan edilebilir daire çözümlenebilmesinin de önü açılmış oluyor böylelikle..

25.) Bodrum katların iskan edilmesi ile ilgili olarak;

Bize göre istanbul imar yönetmeliği 2018 son halinde yer alan maddeler arasında en radikal ve konut geliştiricileri sevindiren husus bodrum katların iskan edilmesi konusu olmuş;

  • Düz veya eğimi az olan arazilerde yapılan konut binalarında su basmanın en az 1.00 m yapılması şartıyla 1. bodrum kat iskân edilebilir. Ayrıca her türlü yapı nizamında, imar planlarında aksine bir açıklama bulunmadığı takdirde konut binalarında toprağa dayalı bodrum katlarda; zorunlu piyeslerden olan oturma odası ve bir yatak odasının açığa çıkan dış duvarları en fazla (1.00) metre gömülmesi ve pencere açılmak suretiyle, doğal aydınlatma ve havalandırılmalarının sağlanması, sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması şartıyla arazi meyili nedeniyle açığa çıkan bodrum katlar iskân edilebilir.
  • Konut binalarında hiçbir şekilde bağımsız bölüm olarak tertiplenecek umumi depolar ve özel depolara izin verilmez. Ancak bodrum katlarında daire sahiplerinin ihtiyacını görecek şekilde dışarıya irtibatı olmamak ve ait olduğu daire alanının % 10’unu aşmamak şartı ile depo mahalli oluşturulabilir.

24.) Katlar alanı kısmında aşağıdaki madde kaldırılmış;

Uygulama imar planında emsal verilmeyen parsellerde katlar alanı, planla veya bu Yönetmelikle belirlenen; taban alanı katsayısı ile kat adedinin çarpılmasıyla hesaplanır.

Bu maddenin kaldırılması farklı belediyelerde farklı uygulamaları ortadan kaldırması dışında ne amaçla yönetmelikten kaldırılmış doğrusu anlayamadık. En azından emsal verilmeyen parseller için bir hesap yapılabiliyor idi..

23.) %30 Dahili emsal dışı alanlara aşağıdaki ilaveler yapılmış;

  • %30 hesabıyla ilgili bodrum katı dışında yapılan mescit ve müştemilatın 200 metrekaresi yüzde 30 içerisinde değerlendirileceği maddesi eklenmiştir.
  • Sitelerde; bloklardan bağımsız müstakil bir bina olarak düzenlenmek, taban alanına dâhil edilmek üzere en fazla bir bodrum ve zemin kattan ibaret, toplamda katlar alanının %10’unu ve 1000 m²’ yi geçmemek, bağımsız bölüm oluşturmamak, ticari amaçla kullanılmamak kaydıyla siteye ait sauna, spor salonu, kitap okuma salonu, doktor odası, toplantı odası, vb. sosyal tesisler çatı arası piyesi önü teraslar maddesi de %30 dahili alanlar içerisinde belirtilmiştir.

Planlı Alanlar İmar yönetmeliğinde Ç.A.P Teraslarının yüzde otuz hesabına dahil edilmip edilmeyeceğiyle ilgili net bir hüküm bulunmamasına karşın Bakanlık görüşlerinin birinde edilmesi gerektiği şeklinde bir yanıt yer alıyordu. İstanbul Yeni İmar Yönetmeliği‘nde bu konunun netlik kazanması sevindirici olmuş.

22.) Bahçe mesafeleri ile ilgili aşağıdaki değişiklikler olmuş;

  • Yan ve arka bahçe mesafeleri; 5 katın üzerindeki her kat için 0.50 metre artırılır. (Daha önce 4 katın üzerindeki her kat için 0.5 metre artırılıyordu)
  • Bu hüküm parsellerin park alanına komşu cephelerinde uygulanmaz maddesi kaldırılmış.
  • ön bahçelerde de tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında; parsel sınırına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak şartıyla ön bahçe mesafesinin yarısına kadar zorunlu otoparklar yapılabilir. Maddesinin ardından gelen sit alanları ve özel çevre koruma alanlarında, koruma amaçlı uygulama imar planı hükümlerine uyulur. Hükmü kaldırılmış. Yani sit alanları ve özel çevre koruma alanlarında da artık bu hüküm uygulanabilecek.

21.) Emsal verilmeyen yerlerde plan notlarında yazmıyorsa, artık asma kat yapılamayacak;

  • İmar planı kararı ile asma kat yapılabileceği belirtilmemiş ise imar planında KAKS (emsal) değeri verilmeyen parsellerde asma kat yapılamaz. Ancak mevcut durumda; üzerinde, asma katlı ve yapı kullanma izin belgeli bina bulunan parsellerdeki uygulamalarda bu şart aranmaz.

20.) Set altı otoparkları kavramı getirilmiş ve hakkında aşağıdaki maddeler eklenmiş;

  • Tabii zemini yola nazaran set teşkil eden arsalardan yoldan yüksek olanlarında ön bahçe mesafesi içinde iç yüksekliği 2.20 metreyi aşmayan ve uygun olduğu hallerde esas bina ile irtibatı buradan sağlanan, civar teşekkülü, yol ve arazi durumu incelenerek esas binaya ait kapalı set altı otoparkı yapılmasında ilgili idaresi yetkilidir. Bu durumda set altı otopark kapıları dışa doğru açılacak şekilde tertiplenemez.

İstanbul’un trafik sorunu için son derece yerinde bir madde olmuş. En sevindirici maddelerden biri diyebilirim.

19.) Açık oturma yerleri yapılmasıyla ilgili aşağıdaki madde eklenmiş;

  • Mevcut binalarda açık oturma yerleri yapılmak istenmesi durumunda tüm parsel maliklerinden muvafakat alınması ve ilgili idarenin öngördüğü veya göreceği zamanda söz konusu ilavenin sökülüp kaldırılacağına dair taahhütname alınması ile Büyükşehir Belediyesi Kentsel Tasarım Müdürlüğü’nün uygun görüşü doğrultusunda Belediyesince izin verilebilir.

18.) Ulaşım Daire Başkanlığı görüşü alınması gereken durumlar belirtilmiştir;

  • Katlar Alanı (Emsal Alanı) 10.000 m² veya toplam yapı alanı 20.000 m² üzeri olan mimari projelerde, giriş-çıkış ve ulaşımla ilgili diğer hususlarda İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı’ndan görüş alınması zorunludur.
  • Metro koruma bölgesi ve güzergahı üzerinde bulunan parsellerde metro güzergahı açısından bir sakınca olmadığına dair Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistemler Daire Başkanlığı’ndan onay alınacaktır.

17.) Kat yüksekliğiyle ilgili aşağıdaki değişiklikler olmuştur;

  • Asma katlı zemin katlarda kat yüksekliği 5.5 metreden 6 metreye çıkarılmıştır.
  • Konutlarda maksimum kat yüksekliği 3.6 metreden 4 metreye , diğer kullanımlar için 4 metreden 4.5 metreye çıkarılmış.
  • Bitişik nizam veya birden fazla parsele oturan blok nizam veya ikiz nizam verilen bir adada bulunan parsellerin en az dörtte üçünün yapılaşmış olması halinde mevcut teşekkülün kat yükseklikleri dikkate alınır.
  • İskân edilen katların iç yüksekliği, asma katlar hariç ıslak hacimler (tuvalet, banyo, mutfak) için 2.50 metreden, diğer alanlar için 2.60 metreden az olamaz.

16.)Minimum piyes ölçüleri ve alanlarında değişiklikler olmuş;

  • Min. Oda ölçüsü 2.50’den 2.40’a düşürülmüş ve artık 8 metrekare oda yapılabilecektir.(eskiden 9 m2)
  • Banyo veya yıkanma yeri ölçüsü 1.50’den 1.20’e düşürülmüş.Min. 3 metrekare banyo yapılabilecektir.(eskiden 3.30 m2)
  • Banyo ve tuvalet birlikte düzenlendiğinde 3.6 m2 olmuş.(eskiden 4.2 m2) Min. Hol ve koridor genişlikleri 1.1 metre olmuş. (eskiden 1.2 m)

15.) İşyerleri için min. Ölçü ve piyes standartları getirilmiş;

Aşağıdaki maddeler Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde neden yok anlayabilmiş değilim. Ama İstanbul İmar Yönetmeliği 2018 son halinde yer alması daha insanca mekanların yaratılabilmesi adına oldukça yerinde hükümler olmuş.

  • Dükkân ve büroların dar kenarı 00 metreden az olmamak üzere alanı 6.00 m²’den az olamaz.
  • Alanı 00 m2’den büyük dükkânlarda en az bir adet tuvalet ve lavabo yeri bulunması zorunludur.
  • Alanı 500 m2’den daha büyük dükkânlarda yeterli sayıda olmak üzere bay ve bayanlar için ayrı ayrı en az birer adet tuvalet ve lavabo yeri ile özürlüler için en az bir adet tuvalet yeri ayrılması şarttır.
  • 2 veya daha fazla bağımsız bürosu olan ve normal kat alanı 300 m²’yi geçen büro katları için bay ve bayan ayrı olmak üzere birer adet tuvalet ve lavabo yeri ile engelliler için tuvalet ayrılması zorunludur.

14.) Bina girişi ve kat holü ölçüleri için aşağıdaki maddeler yer almış;

  • Konutlarda asansör önü ve merdiven önü sahanlığı 1.20 metre yapılabilir.
  • Yola bakmayan veya ön bahçe mesafesi en az 4.00 metre olan bina cephelerinden(öncekinde 10m) giriş yapılması halinde giriş şeriti hizasındaki bordür üst seviyesinden en fazla 2.00 metre inilmek veya çıkılmak suretiyle yapılabilir.
  • İmar planı ile belirlenen bisiklet yolundan ve cep otoparkından başka yola cephesi bulunmayan parseller, yola cepheli olarak kabul edilerek uygulama yapılır.

Bisiklet yolları, cep otoparkları, set altı otoparklar, yeşil çatılar ve silüet onayı kısımları artık imar mevzuatı için Avrupai tarza geçiş yapmaya başladığımızı gösteriyor.

13.) Merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri ile ilgili aşağıdaki kısımlar değişmiş;

  • Taban alanı 120 m2’nin altında olan ve asansör yapılması zorunlu olan konut yapılarında 1.10 metreden, konutlarda bağımsız bölüm içindeki merdivenlerde 0.90 metreden, servis merdivenlerinde ise 0.70 metreden az olamaz. Bu merdivenler ahşap olamaz.
  • Bodrum katta ortak alan yoksa ana merdivenin bodrum kata indirilmesi zorunlu değildir.

Bu noktada bir soru işareti olarak konutlarda çatı arasına çıkan daire içi merdivenlerin yukarıdaki kriterlere sahip olması gerekmediği de yönetmelikte yer alıyor. Aslında o merdivenler için de bu maddeler geçerli olmalı. Çünkü daha sonra çatı arasına çıkan merdivenin iskandan sonra kaldırıldığı ve daireye çevrilerek satışa çıkarıldığı konuları doğuyor..

12.) Hava bacalarıyla ilgili olarak aşağıdaki değişiklik olmuştur;

  • Her türlü binada hava bacalarının asgari ölçüsü 0.50 x 0.50 m2’dir. (60×60 değil)

Aşırı önemli olmayan bir madde olsa da bu 10 cm’e projelerde bazen fazlaca ihtiyaç duyulabiliyor.

11.) Asansör tesis edilmesiyle alakalı olarak;

  • İskan edilen kat adedi 3 ve daha fazla olan binalarda asansör tesis edilmesi zorunludur.
  • Kat adedi birden fazla olan umumi binalarda en az bir adet asansör yapılması zorunludur.

İkinci madde çok güzel ve net olmuş. Önceden kat alanı 800 metrekare olması gerekiyordu asansör için..

10.) Çift asansör şartı aşağıdaki şekilde değişmiş;

  • Kat alanı 800 m2’den ve bodrum kat dâhil kat adedi 3’ten fazla olan umumi binalarla, yüksek yapılarda ve bağımsız bölüm sayısı 20’den fazla olan konut yapılarında ikinci fıkrada belirtilen asgari ölçülere uygun ve en az 2 adet olmak üzere binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve ihtiyaçlarına göre belirlenecek sayıda asansör yapılması zorunludur.
  • Bodrum katlarda ortak alan yoksa asansör için durak yapılması zorunluluğu kaldırılmış.Ancak asansör kuyusu devam ettirilmelidir.

9.) Köprü geçişler maddesi eklenmiş;

  • Konut dışı alanlarda, aynı parselde bulunan binalar arasında en az 5 kata hizmet edecek (her 5 kat için en fazla bir adet olmak üzere) şekilde genişliği 00 metreden fazla, tabi zeminden yüksekliği hiçbir noktada 5.00 metreden az olmamak ve geçiş dışında başka amaçla kullanılmamak koşulu ile köprü geçişler yapılabilir.
  • Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı ve Kentsel Tasarım Müdürlüğünün görüşü doğrultusunda, arasından yol geçen parsellerde bulunan binalar arasında yapılacak bu geçişlerin genişliği en fazla 00 metre, en yüksek yol kotundan kiriş altı net yüksekliği 5.00 metreden az olmayacaktır. Yapılacak bu geçişler başka amaçla kullanılmayacak olup üzerleri şeffaf malzeme ile kapatılabilir.
  • Arasından yol geçen parsellerde ilgili altyapı kurumlarının uygun görüşü alınmak kaydıyla ve idare tarafından gelecekte yapılacak altyapı yatırımlarına engel olması halinde ilgilisinin hiçbir hak iddia edilmeksizin

kaldırılacağını taahhüt etmesi şartıyla yol altından da benzer şekilde geçişler yapılabilir.

8.) Diğer değişikliklerden farklı ve dikkat çekici olarak ‘Sarnıç’ tanımlaması getirilmiş.

  • 1000 m2’nin üzerindeki parsellerde, binaları zemin suyundan korumak, bahçe sulamak, oto yıkama işlerde kullanmak üzere bir drenaj sistemi oluşturularak çatı ve zemin yüzeyi sularının tabii zemin altında tesis edilecek bir sarnıçta toplanması sağlanacaktır. Söz konusu drenaj sistemi ve sarnıç bina ön cephe hattı gerisinde yan ve arka bahçe mesafeleri içinde düzenlenebilecek ve vaziyet planında gösterilecektir.
  • Çatı sularını toplayan yağmur su boruları yukarıdaki madde de belirtilen sarnıçlara ya da yoldaki yağmursuyu şebekesine bağlanacak, atık su şebekesine bağlanmayacaktır. Bağlandığı tespit edildiği takdirde Belediye veya İSKİ tarafından gerekli müdahale yapılıp bedeli bina sahibinden tahsil edilecektir.

Yukarıdaki hususlar yeni istanbul imar yönetmeliği 2018 son hali için çok farklı maddelerden biri..Yine sürdürülebilirlik ve yeşil mimari için güzel bir uygulama olmuş. Ancak bu sarnıç’ların inşaat alanına dahil edilip edilmeyeceğiyle , %30 hesabına dahil edilip edilmemesiyle ilgili net bir hüküm bulunmaması biraz eksiklik..

7.) Çatılarla ilgili  hususlarda aşağıdaki değişiklikler yapılmış;

  • Çatılar dış parapet üzerine oturtulamaz hükmü ile iç parapet üzerine oturtulabileceği vurgulanmıştır.
  • Çatı eğimi %45’e çıkarılmış.

Aşağıdaki maddeler eklenmiş;

  • Bitişik nizamda mahya yüksekliği hesabına esas bina cephesinin 9.00 metrenin altında olması, ayrık nizamda ise binanın herhangi bir cephesinin 9.00 metrenin altında kalması durumunda; talep edilmesi halinde mahya yüksekliği 3.00 metreyi geçmemesi şartı ile çatı eğimini belirlemeye ilgili idaresi yetkilidir.
  • Bu maddeye göre hesap edilen azami mahya seviyesi aşılmamak şartıyla; çatı örtüsü saçak yapılması halinde 0.60 metre, aksi halde son kat döşemesinin bittiği noktadan 0.50 metre içeri çekilmek suretiyle oluşturulan ve 0.80 metreyi geçmeyen iç parapet üzerinden başlatılarak gizli dere uygulaması yapılabilir. Bu uygulamalarda yapılacak dış parapet yüksekliği 0.50 metreyi geçemez.

6.) Güvercinlik pencereleriyle ilgili aşağıdaki maddeler getirilmiş;

  • Çatı piyeslerinin aydınlatılması amacıyla çatı örtüsü üzerinde pencereler (güvercinlik) yapılabilir. Bu pencereler saçak ucundan itibaren en az 2.00 metre çekilerek yapılacaktır. Pencerelerin mahya yüksekliği hiçbir yerde ait olduğu döşeme üst kotundan itibaren 3.50 metreyi geçemez.
  • Çatı arasında yapılan piyeslerin terasa açılan kapı ve pencere dışındaki pencere (güvercinlik) boşluklarının herbiri 1.20 m²’den büyük olamaz. Bu pencereler birbirine eklenerek bant haline getirilemez ve toplam uzunlukları ait olduğu cephenin 2/5’ ini geçemez.

Güvercinlikler konusunda suistimali ortadan kaldırmak ve farklı amaçların önüne geçmek en önemlisi tanımlayarak ortak bir uygulama birliği getirmek amacıyla bu hususların yer alması harika olmuş.

5.) 60.000 metrekare’den büyük yapılara yeşil çatı zorunluluğu getirilmiş;

  • Kamu binaları da dâhil olmak üzere yeni yapılacak toplam inşaat alanı 60.000 m² üzerinde olan binalarda kent ekolojisini iyileştirmek, iklimsel klima etkisini kırmak, yağmur suyunu tutarak ani su baskınlarını azaltmak, inşaatların yeşil alan tahribini önlemek, nefes alınabilecek doğal bir ortam oluşturmak ve çatılarda ısı ve gürültü yalıtımını sağlamak amacıyla yeşil çatı sistemleri uygulanması zorunludur. Ayrıca toplam inşaat alanı otuz bin metrekareden fazla olan binalarda teras çatı yapılmak istenmesi durumunda yeşil çatı sistemleri uygulaması yapılması zorunludur.
  • Binaya hizmet eden ortak alan olarak düzenlenecek yeşil çatı uygulamalarında; çim, bitki, çiçek ve küçük ağaç türlerinin yetiştirileceği en az 0.50 metre toprak dolgu oluşturulacaktır. Bina taşıyıcı sistemi toprak yükü de hesaplanarak çözülecek olup çatıda su ve ısı yalıtımı sağlanacaktır. Yapılacak olan toprak dolgu parapet yüksekliğine ilave edilmez.

İşte en güzel yeniliklerden biri bu olmuş.. Güneş enerjisi, rüzgar enerjisi ve yağmur bahçeleri konusu nasıl yer almadı doğrusu şaşırdık.

4.) Çıkmalarla ilgili hususlara aşağıdaki ilaveler yapılmış;

  • Açık çıkmalar bitişik nizamda bitişik olduğu komşu sınırına 1.00 metreden fazla yaklaşamaz. (önceden 2 metreydi)
  • Bir parselde birden fazla bina yapıldığında binaların çıkma uçları arasındaki mesafe 6.00 metreden az olamaz.

İkinci madde özellikle üstüne basa basa vurgulanmış çünkü aldığımız duyumlara göre Bakanlığa en fazla sorulan ve çelişkiye düşülen konulardan birinin bu olduğu bilgisi var..

3.) Saçaklarla ilgili aşağıdaki değişiklik yapılmış;

  • Uygulama imar planında belirlenmemiş ise 0.60 metreyi geçmeyen saçak yapılabilir. (daha önce 1 metre idi)
  • Bodrum hariç 2 katı geçmeyen ayrık nizam binalarda saçak ucu ile parsel sınırı arasındaki mesafe hiçbir noktada 2.00 metrenin altına düşmemek şartıyla saçak genişliğinin en fazla 1.00 metreye kadar yapılmasının kabulüne Belediyesi yetkilidir. Maddesi ilave edilmiş.

2.) Bahçe duvarlarının yükseklikleriyle ilgili aşağıdaki değişiklik yapılmış;

  • Bahçe duvarlarının yüksekliği, tabii veya tesviye edilmiş zeminden itibaren binaların yol tarafındaki cephe hatlarının önünde 1.00 metreyi, gerisinde 1.50 metreyi geçemez.

1.) Kapıcı daireleriyle ilgili aşağıdaki min. Şartlar kaldırılmış;

  • Kapıcı dairelerinde, her birisi en az 9 m2 ve dar kenarı en az 2.50 metre olmak üzere 2 yatak odası ve 12 m2’den az olmamak üzere 1 oturma odası, en az 3,3 m2 mutfak ve banyo veya duş yeri ve tuvalet bulunur.

Zaten fazlaca esnetilen konulardan biriydi. Bu maddenin kaldırılmasıyla birlikte Kapıcı Daireleri artık bir kaç çocuklu aileler için kiralanamayacak kadar küçük ve son derece kullanışsız olacak gibi görünüyor.

Toparlayalım;

Emsal hesabı, yüzde otuz hesabı dışında bir kaç kalemde önemli değişiklikler söz konusu. Eklenen yeni hükümler son derece çevreci ve yatay mimariyi teşvik etmeye yönelik şeyleri içeriyor. Ama genel manada İstanbul’un şehircilik ve mimari anlamda gelişmesine katkı sağlayacak bir yönetmelik olduğunu düşünüyorum.

30.09.2017 Tarihli Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile 20.05.2018 Tarihli Resmi Gazetede yayımlanan İstanbul İmar Yönetmeliği 2018 son şeklinin karşılaştırmasını paylaştık. Epey uğraştırdı (bir kaç günümüzü aldı) ama kesinlikle çok faydalanacağınız bir içerik oldu.

Yeni yönetmelik hakkında sizin düşünceleriniz ne? Keşke şöyle bir madde daha eklenseymiş dediğiniz neler var? Son olarak bu maddeleri yorumlardan arınık ve maddeler halinde PDF olarak aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz.

İstanbul İmar Yönetmeliği değişiklikler Pdf – Çizim indir

İstanbul’un yeni imar yönetmeliği geçtiğimiz hafta içerisinde uzun bir bekleyişin ardından resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. İstanbul İmar Yönetmeliği’ndeki değişiklikleri Mimarihaber.net’te yorumlayarak paylaştık. Burada ise sadece değişen kısımları PDF olarak kaydedip sizlerle paylaştık.

Reklam
Yorumları göster

Bir Cevap Yazın

Faydalı bilgiler

Mimari projeler için yangın merdiveni hakkında bilinmesi gerekenler

Güncelleme:

Tarih:

Yangın merdiveni özellikleri , ilk olarak 2009 yılında resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Binaların Yangından Korunması Hakkında yönetmelik içerisinde açık şekilde tanımlanmıştır.

Peki mimari projeler için yangın merdiveni tasarımı nasıl olmalıdır? Yangın merdiveninin sahip olması gereken özellikler ve özellikle projelendirme aşamasında dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?. Bu yazıda yangın yönetmeliği doğrultusunda kaçış merdivenleri ve yangın merdivenleri ile korunumlu merdiven nedir? gibi soruları yanıtlayacağız.

Yangın güvenlik tedbirleri içerisinde mimari projelerde dikkat edilmesi gereken konuları merdivenler odaklı özetlemeye çalıştık.

Yangın merdiveni nedir? Tam olarak ne işe yarar?

Yönetmelikteki tanımlamalara geçmeden önce, olası bir yangın durumunda binalarda güvenli kaçışı sağlamak amacıyla belirli özellikleri sağlayacak şekilde tasarlanan özel malzemelerden imal edilen merdivenlere verilen isimdir yangın merdiveni.

Yangın yönetmeliği’nde yangın merdiveni ile ilgili olarak aşağıdaki tanımlamalara yer verilmiştir;

  • Kaçış (Yangın) merdiveni: Yangın hâlinde ve diğer acil hâllerde binadaki insanların emniyetli ve süratli olarak tahliyesi için kullanılabilen, yangına karşı korunumlu bir şekilde düzenlenen ve tabiî zemin seviyesinde güvenlikli bir alana açılan merdiveni ifade eder.
  • Korunumlu merdiven: Yangına karşı dayanıklı bir malzeme ile çevrili veya yangından etkilenmeyecek şekilde düzenlenen merdiven anlamına gelmektedir.

Yangın merdiveni ile kaçış merdiveni ilgili yönetmelikte pek çok yerde aynı başlıkta sunulmuş. Hatta yukarıdaki tanımda da göreceğiniz üzere tanımı birlikte yapılmış. Yani bu noktadan hareketle ikisi için de aynı şey demek doğru olacaktır. Yangın yönetmeliği ile hangi binalarda yangın merdiveni yapılması gerektiği açık şekilde özetlenmiştir.

Yönetmelikte yine tanımlar kısmında bir de ortak merdiven kavramına yer verilmiş. Bunun nedeni normal merdiven olarak imar yönetmeliğinde geçen merdiven ile ayırmak olarak düşünülebilir.

Ortak merdiven: Birden çok sayıda kullanım birimine hizmet veren ve kaçış merdiveni olarak da kullanılabilen bina merdivenini ifade eder.

Mimari projelerde Yangın merdiveni genişliği ne kadar olmalıdır?

Yönetmelikte yangın merdiveni ölçüsü her türlü binada şu genişlikten az olamaz diye bir ibare yoktur. Pek çok idare kendini sağlama almak adına (kaçış mesafesi, kişi sayısı hesabı gibi konulara onlar da hakim olmadığından) minimum 120 cm istemektedir. Ancak bu isteğin mevzuatta aşağıdaki şekilde yeri var;

  • Yüksek binalarda kaçış yollarının ve merdivenlerin genişliği 120 cm’den az olamaz.

Kişi sayısı hesabı ve kaçış mesafesi hesabına göre belirlenecek hesaplamalar (aynı zamanda kullanıcı yükü olarak da tanımlanır) doğrultusunda belirlenecek olan yangın merdiveni ölçüleri için yukarıda gördüğünüz üzere yüksek binalar vurgusu yapılmış. Özelliği gereği yüksek olmasa bile yangın merdiveni yapılması gereken durumlar için yangın merdiveninin tabii olması gereken ölçü özellikleri belirtilmemiştir. Ancak ilginçtir ki aşağıdaki madde küpeşte ölçüsünü bile merdivenin genişliği hesabında dikkate almamız gerektiğine dem vurmaktadır;

  • Kaçış merdivenlerinde temiz genişlik hesaplanırken, küpeştenin yaptığı çıkıntının 80 mm’si temiz genişliğe dâhil edilir.

Yangın Merdiven ölçülerine ilişkin tanımlamalar ve hesaplama şekliyle alakalı olarak aşağıdaki madde yer almaktadır;

  • Herhangi bir yangın merdiveninde basamak yüksekliği 175 mm’den çok ve basamak genişliği 250 mm’den az olamaz.

Yangın merdivenlerinin planlanması ve hangi durumlarda ihtiyaç duyulacağıyla ilgili kısımlarında; Aksi belirtilmedikçe  bir yangın güvenlik holünden veya kullanım alanlarından bir kapı ile ayrılan hol, koridor veya lobiden geçilerek ulaşılması gerektiğinden de bahsetmektedir. Bunun nedeni ise çok açık, yangın anında kaçış merdiveninin güvenliğini sağlamak!

Yangın merdiveni yapısal olarak hangi malzeme ve özelliklerde olmalı?

Aşağıdaki maddelerin mimari projelerde açık şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Yangın merdiveni yazmak ile o fonksiyonu sağlasa da pratikte kullanılması gereken materyalleri de projede belirtmekte fayda var. Yangın merdiveni özellikleri için yönetmelikte aşağıdaki hususlar geçmektedir;

  • Kaçış merdivenlerinin duvar, tavan ve tabanında hiçbir yanıcı malzeme kullanılamaz ve bu merdivenler, yangına en az 120 dakika dayanıklı duvar ve en az 90 dakika dayanıklı duman sızdırmaz kapı ile diğer bölümlerden ayrılır.
  • Kaçış merdivenlerinin, başladıkları kottan çıkış kotuna kadar süreklilik göstermesi gerekir.
  • Kaçış merdivenlerinde her döşeme düzeyinde 17 basamaktan çok olmayan ve 4 basamaktan az olmayan aralıkla sahanlıklar düzenlenir.

(Burada bir merdivende eğer 18 rıht var ise (en az) sahanlık yapılması gerektiği anlaşılır.) Eğer binanın tek merdiveni var ve o merdiven de aynı zamanda yangın merdiveni olarak kullanılıyor ise bu hükme tabidir, yani 18 rıhttan itibaren sahanlık yapılması zorunludur anlamı çıkmaktadır.

  • Bina yüksekliği 15.50 m’den veya bir kattaki kullanıcı sayısı 100 kişiden fazla olan binalarda dengelenmiş kaçış merdivenlerine izin verilmez.
  • Sahanlığın en az genişliği ve uzunluğu, merdivenin genişliğinden az olamaz. Basamakların kaymayı önleyen malzemeden olması şarttır.
  • Kaçış merdiveni sahanlığına açılan kapılar hiçbir zaman kaçış yolunun 1/3’ nden fazlasını daraltacak şekilde konumlandırılamaz.
  • Merdivenlerde baş kurtarma yüksekliğinin, basamak üzerinden en az 210 cm ve sahanlıklar arası kot farkının en çok 300 cm olması gerekir.
  • Kaçış için kullanılmasına izin verilen merdivenlerde, basamağın kova hattındaki en dar basamak genişliği, konutlarda 100 mm’den ve diğer yapılarda 125 mm’ den az olamaz. Her kaçış merdiveninin her iki yanında duvar, korkuluk veya küpeşte bulunması gerekir.
  • Kaçış merdiveni yuvasına ve yangın güvenlik holüne elektrik ve mekanik tesisat şaftı kapakları açılamaz.Ancak bazı idarelerde yangın merdivenleri yuvalarına basınçlandırma şaftı eklenmesi istenmekte..Bu durumda ciddi bir tezat söz konusu. Bakanlıktan görüş istenilebilir.

Bu noktada yangın merdivenleri ile ilgili olarak TAKS hesabına dahil edilip edilmediği, mimari projelerde emsal hesabı konusunda yangın merdivenlerinin nasıl davrandıklarını da aşağıdaki yazıdan okuyabilirsiniz.

Bina dışında açık merdivenler ile yangın güvenlik sorununu projelerde çözmek her tasarımcının hayali.Alan kazanmak, projeyi çözerken daha fonksiyonel hale getirmek ve belki de iskandan sonra sökerek başka bir inşaatta yeniden kullanmak (!) adına.. Ancak yönetmelik bu durumun da önüne aşağıdaki madde ile geçmiş;

  • Bina yüksekliği 21.50 m’den fazla olan binalarda, bina dışında açık merdivenlere izin verilmez.

Gelelim dairesel merdivenler konusuna.. Yönetmelikte yangın merdiveni özellikleri için dairesel merdivenlere özel bir yer açılmış.

doner-yangin-merdiveni-cizimi

Döner merdivenler diğer mimari çözümlere nazaran daha az yer kaplaması döşemede daha az yırtık ile çözüme gidilmesi ve kullanım alanını maksimum oranda verimli kullanabilmeyi sağlaması bakımından son derece tercih edilmeye müsait bir merdiven şeklidir. Peki bu döner yangın merdiveni ölçüleri için yönetmelik ne der;

  • Dairesel merdivenler; yanmaz malzemeden yapılmaları ve en az 100 cm genişlikte olmaları hâlinde, kullanıcı yükü 25 kişiyi aşmayan herhangi bir kattan, ara kattan, veya balkonlardan zorunlu çıkış olarak hizmet verebilir. Belirtilen şartları sağlamayan dairesel merdivenler, zorunlu çıkış olarak kullanılamaz.
  • Dairesel merdivenler 9.50 m’den daha yüksek olamaz.
  • Basamağın kova merkezinden en fazla 50 cm uzaklıktaki basış genişliği 250 mm’den az olamaz.
  • Basamak yüksekliği 175 mm’den çok olamaz.
  • Baş kurtarma yüksekliği 2.50 m’den az olamaz.

Mimari projelerde tasarım ve çizim püf noktaları öğrendikçe genişleyen bir sonsuz kütüphane gibi olup mimari proje çiziminde kendini geliştirmek isteyenlere yönelik onlarca mevzuat, kitap, pratik bilgilerin yer aldığı kaynaklar bulunsa da en güzel öğrenme tekniği olarak keşfetmek, deneyerek hatta zaman zaman düşerek öğrenmek en kesin öğrnme metodu olarak karşımıza çıkacaktır.

Bu yazıda yangın merdiveni özellikleri, yangın merdiveni ölçüleri, yangın merdiveni standartları, yangın çıkışının nasıl olması gerektiği, sahanlıklı yangın merdiveni ve döner yangın merdiveni ölçüleri gibi konulardan yangın merdiveni yönetmeliği de denilen binaların yangından korunması hakkında yönetmelik doğrultusunda bahsettik.

Yangın yönetmeliği ve yangın merdiveni hakkında sizin görüşleriniz neler? Yazıda şunu da ekleyebilirdin dediklerinizi aşağıda yorum kısmından iletebilirseniz çok memnun olurum.

Devamını oku

Faydalı bilgiler

İnşaat proje ve ruhsat masrafları 2018 yılı için nasıl hesaplanır?

Güncelleme:

Tarih:

İnşaat ruhsat harçları 2018 fiyatları neye göre belirleniyor? Bu değişkenler ve fiyat hesaplarken kullanılan çarpanlar nelerdir? İmar harcı nedir? İnşaat ruhsat maliyeti hakkında verileri paylaştık.

Bir arsaya projelendirme yapılacağı zaman en önemli sorulardan biri mimari proje fiyat hesaplama konusundan sonra inşaat proje ve ruhsat masrafları konusudur.

Bu yazımızda inşaat ruhsatı ne kadara malolur sorusuna yanıt verdik.

Öncelikle aşağıda paylaşacağımız değerlerden ziyade yapının toplam inşaat alanı, bağımsız bölüm sayısı ve Belediye Gelirler Kanunu uyarınca Belediyelerin alabileceği ücretler her il için farklılık göstermektedir. Hatta ili geçtik, aynı ilin farklı belediyelerinde bile değişkenler arasında önemli rakamlar oynamaktadır. Öte yandan elinizde kesinleşmiş bir mimari projeniz yok ise inşaat ruhsat harçlarına ne kadar gideceği sorusuna net / kesin bir yanıt alabilmeniz mümkün değildir.

İnşaat ruhsat harçları 2018 çizelgesi

Aşağıdaki çizelge 2018 yılı için pek çok belediye tarafından uygulanan ve çarpan kısmında kat sayısı Belediye meclisi tarafından belirlenen rakamları ifade eder.

İMAR HARÇLARI
PROJE TESCİL ÜCRETİ
Toplam inşaat alanına göre belediyeden belediyeye göre değişen formül ile çarpılır.
ALAN x FORMÜL #DEĞER!
ZEMİN AÇMA HARCI ALAN x ÇARPAN #DEĞER!
BİNA İNŞAAT HARCI
( KONUT 200 M2 den fazla )
ALAN x ÇARPAN #DEĞER!
BİNA İNŞAAT HARCI
(TİCARET 100  m2 den fazla  )
ALAN x ÇARPAN #DEĞER!
PROJE TASDİK HARCI
(KONUT)
ALAN x ÇARPAN #DEĞER!
PROJE TASDİK HARCI
(TİCARET)
ALAN x ÇARPAN #DEĞER!
RUHSAT TABELA ÜCRETİ 300 – 500 TL ARASI
TEKNİK ELEMAN ÜCRETİ
(KONUT 0-150 m2 arası )
ADET x ÇARPAN #DEĞER!
TEKNİK ELEMAN ÜCRETİ
(KONUT 151-250 m2 arası )
ADET x ÇARPAN #DEĞER!
TEKNİK ELEMAN ÜCRETİ
(KONUT 251 m2 den fazlası )
ADET x ÇARPAN #DEĞER!
TEKNİK ELEMAN ÜCRETİ
(HAVUZ )
ADET X ÇARPAN #DEĞER!
TEKNİK ELEMAN ÜCRETİ
(VİLLA BİNALARI İÇİN )
ADET X ÇARPAN #DEĞER!
TEKNİK ELEMAN ÜCRETİ
(TİCARET 0-200 m2 arası )
ADET x ÇARPAN #DEĞER!
TEKNİK ELEMAN ÜCRETİ
(TİCARET 201-1000 m2 arası )
ADET x ÇARPAN #DEĞER!
TEKNİK ELEMAN ÜCRETİ
(TİCARET 1001 m2 den fazlası )
ALAN x ÇARPAN #DEĞER!
TEKNİK ELEMAN ÜCRETİ
(EĞİTİM,KÜLTÜR, SAĞLIK TES.,DİNİ YAPI VE SPOR TESİS.MAKTUEN)
ADET X ÇARPAN #DEĞER!
AVAN PROJE TASDİK ÜCRETİ ADET x ÇARPAN #DEĞER!
SOKAK HAYV.RHB.MERK ÜC. ADET x ÇARPAN #DEĞER!
SOKAK HAYV.RHB.MERK.ÜC.
(TEK BAĞ.BÖLÜMLÜ TİCARET,İŞYERİ,DİNİ TES.SAĞLIK,EĞİTİM,KÜLTÜR.SPOR TESİS)
ADET x ÇARPAN #DEĞER!
ÇEVRE DÜZENLEME ÜCRT. ADET x ÇARPAN #DEĞER!
ÇEVRE DÜZENLEME ÜCRT
(TEK BAĞ.BÖLÜMLÜ TİCARET,İŞYERİ,DİNİ TES.SAĞLIK,EĞİTİM,KÜLTÜR.SPOR TESİS)
ADET X ÇARPAN #DEĞER!
ZEMİN ETÜD RAPORU ONAY
ÜCRETİ ( parsel alanı için)
1 1300 – 1500 TL ARASI
RUHSAT YENİLEME ÜCRETİ ADET X ÇARPAN #DEĞER!
İMAR HARÇLARI TOPLAM TOPLAM İMAR HARCI

Yukarıdaki tablo inşaat imar harcı hesaplama değişkenlerini göstermektedir.

Yukarıdaki tabloyu kısaca açıklayacak olursak ALAN yazan kısımlarda toplam inşaat alanı değerini ifade etmektedir.Yani toplam inşaat alanınız 1000 ise ÇARPAN sayı ile çarparak karşılığı hesaplanıyor. Yazımın başında belirttiğim gibi inşaat alanına ilave olarak yapının niteliği ve projesindeki kullanım alanlarının fonksiyonu da çarpanları artıracaktır.

Örnek verecek olursak bir iş merkezi ile aynı yapısal özelliklerdeki konut projesi arasındaki ruhsat harçları oldukça farklı değerlere sahip olacaktır.

ADET Kısmında ise topla bağımsız bölüm sayısı ifade ediliyor. Bağımsız bölüm sayısının da inşaat ruhsat harçları için önemli bir kriter olduğunu söylemekte yarar var.

İnşaat ruhsatı almak için ödenmesi gereken başka hangi harçlar var?

insaat-proje-masraflari-ve-ruhsat-fiyatlari

Şimdi olaya konut geliştirici ya da müteahhit gözünden bakacak olursak gerçekten zorlu bir süreç ruhsat çıkana kadar ruhsattan sonra inşaat süresince de devam ediyor. Mimarların işi en azından ruhsat alıncaya kadar sürüyor. Bunu bir mimar olarak gönül rahatlığıyla söylüyorum yatırımcıların işi de gerçekten oldukça zor.

İnşaat ruhsat harçları 2018 için ödenmesi gereken harçlar arasında şunlar da yer almaktadır;

  • İMAR HARCI
  • MAKİNE & ELEKTRİK HARCI
  • 23. MADDE YOL HARCI
  • OTOPARK HARCI (Otopark ihtiyacı parselinde karşılanamadığı durumlarda Büyükşehir Belediyesine Yatırılır.)

Yukarıdakilere ilave olarak ruhsat almak için gereken evraklar listesi içerisinde yer alan resmi evrakların başvurusunda istenen (imar durum belgesi harcı, kot – kesit harcı vs.) bunlara dahil değildir.

Gelelim işin proje boyutlarına;

ruhsat-proje-masraflari

İnşaat ruhsatı proje ve ruhsat maliyetleri ilk paragrafta da belirttiğim üzere değişkenlik göstermekle birlikte olayın ruhsat tarafında olup bitenler üç aşağı beş yukarı saydığım şekilde gerçekleşmektedir.

Proje maliyetleri için genel geçer bir hesap şekli ya da inşaat proje masrafları ne kadar olur sorusuna yanıt olarak şöyle gidebiliriz;

  • Mimari proje 100 TL 
  • Statik Projesi 85 TL
  • Elektrik ve Mekanik Projeleri 65 TL
  • Zemin Etüdü, haritacı masrafları 20 TL
  • Yapı denetim 120 TL

Yukarıdaki rakamlar elbette her proje için farklılaşacaktır, anlatılmak istenen şey birbirleriyle fiyat bakımından ilişkileridir. Mimari projelerde fiyat hesaplama konusuna göz atarak mimari proje fiyatı üzerinden diğerlerini yaklaşık bir değer olarak hesaplayabilirsiniz.

İnşaat ruhsat harçları 2018 ve inşaat ruhsat proje masrafları hakkında sizin düşünceleriniz neler? Fiyatı artıran değişkenlerle ilgili ya da eksik kaldığını düşündüğünüz yerler olursa hemen aşağıdaki yorum kısmından ekleyebilirsiniz. Sizler ekledikçe ben de yazıyı güncelleyeceğim , böylece tam bir rehber niteliğinde olacak. Eğer özel sorularınız olursa sizi hemen soru cevap sayfamıza alalım.

Devamını oku
Reklam



Reklam