Sosyal medya'da takip edin!
X

Faydalı bilgiler

Mimari projeler için yangın merdiveni hakkında bilinmesi gerekenler

Güncelleme:

Tarih:

Yangın merdiveni özellikleri , ilk olarak 2009 yılında resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Binaların Yangından Korunması Hakkında yönetmelik içerisinde açık şekilde tanımlanmıştır.

Peki mimari projeler için yangın merdiveni tasarımı nasıl olmalıdır? Yangın merdiveninin sahip olması gereken özellikler ve özellikle projelendirme aşamasında dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?. Bu yazıda yangın yönetmeliği doğrultusunda kaçış merdivenleri ve yangın merdivenleri ile korunumlu merdiven nedir? gibi soruları yanıtlayacağız.

Yangın güvenlik tedbirleri içerisinde mimari projelerde dikkat edilmesi gereken konuları merdivenler odaklı özetlemeye çalıştık.

Yangın merdiveni nedir? Tam olarak ne işe yarar?

Yönetmelikteki tanımlamalara geçmeden önce, olası bir yangın durumunda binalarda güvenli kaçışı sağlamak amacıyla belirli özellikleri sağlayacak şekilde tasarlanan özel malzemelerden imal edilen merdivenlere verilen isimdir yangın merdiveni.

Yangın yönetmeliği’nde yangın merdiveni ile ilgili olarak aşağıdaki tanımlamalara yer verilmiştir;

  • Kaçış (Yangın) merdiveni: Yangın hâlinde ve diğer acil hâllerde binadaki insanların emniyetli ve süratli olarak tahliyesi için kullanılabilen, yangına karşı korunumlu bir şekilde düzenlenen ve tabiî zemin seviyesinde güvenlikli bir alana açılan merdiveni ifade eder.
  • Korunumlu merdiven: Yangına karşı dayanıklı bir malzeme ile çevrili veya yangından etkilenmeyecek şekilde düzenlenen merdiven anlamına gelmektedir.

Yangın merdiveni ile kaçış merdiveni ilgili yönetmelikte pek çok yerde aynı başlıkta sunulmuş. Hatta yukarıdaki tanımda da göreceğiniz üzere tanımı birlikte yapılmış. Yani bu noktadan hareketle ikisi için de aynı şey demek doğru olacaktır. Yangın yönetmeliği ile hangi binalarda yangın merdiveni yapılması gerektiği açık şekilde özetlenmiştir.

Yönetmelikte yine tanımlar kısmında bir de ortak merdiven kavramına yer verilmiş. Bunun nedeni normal merdiven olarak imar yönetmeliğinde geçen merdiven ile ayırmak olarak düşünülebilir.

Ortak merdiven: Birden çok sayıda kullanım birimine hizmet veren ve kaçış merdiveni olarak da kullanılabilen bina merdivenini ifade eder.

Mimari projelerde Yangın merdiveni genişliği ne kadar olmalıdır?

Yönetmelikte yangın merdiveni ölçüsü her türlü binada şu genişlikten az olamaz diye bir ibare yoktur. Pek çok idare kendini sağlama almak adına (kaçış mesafesi, kişi sayısı hesabı gibi konulara onlar da hakim olmadığından) minimum 120 cm istemektedir. Ancak bu isteğin mevzuatta aşağıdaki şekilde yeri var;

  • Yüksek binalarda kaçış yollarının ve merdivenlerin genişliği 120 cm’den az olamaz.

Kişi sayısı hesabı ve kaçış mesafesi hesabına göre belirlenecek hesaplamalar (aynı zamanda kullanıcı yükü olarak da tanımlanır) doğrultusunda belirlenecek olan yangın merdiveni ölçüleri için yukarıda gördüğünüz üzere yüksek binalar vurgusu yapılmış. Özelliği gereği yüksek olmasa bile yangın merdiveni yapılması gereken durumlar için yangın merdiveninin tabii olması gereken ölçü özellikleri belirtilmemiştir. Ancak ilginçtir ki aşağıdaki madde küpeşte ölçüsünü bile merdivenin genişliği hesabında dikkate almamız gerektiğine dem vurmaktadır;

  • Kaçış merdivenlerinde temiz genişlik hesaplanırken, küpeştenin yaptığı çıkıntının 80 mm’si temiz genişliğe dâhil edilir.

Yangın Merdiven ölçülerine ilişkin tanımlamalar ve hesaplama şekliyle alakalı olarak aşağıdaki madde yer almaktadır;

  • Herhangi bir yangın merdiveninde basamak yüksekliği 175 mm’den çok ve basamak genişliği 250 mm’den az olamaz.

Yangın merdivenlerinin planlanması ve hangi durumlarda ihtiyaç duyulacağıyla ilgili kısımlarında; Aksi belirtilmedikçe  bir yangın güvenlik holünden veya kullanım alanlarından bir kapı ile ayrılan hol, koridor veya lobiden geçilerek ulaşılması gerektiğinden de bahsetmektedir. Bunun nedeni ise çok açık, yangın anında kaçış merdiveninin güvenliğini sağlamak!

Yangın merdiveni yapısal olarak hangi malzeme ve özelliklerde olmalı?

Aşağıdaki maddelerin mimari projelerde açık şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Yangın merdiveni yazmak ile o fonksiyonu sağlasa da pratikte kullanılması gereken materyalleri de projede belirtmekte fayda var. Yangın merdiveni özellikleri için yönetmelikte aşağıdaki hususlar geçmektedir;

  • Kaçış merdivenlerinin duvar, tavan ve tabanında hiçbir yanıcı malzeme kullanılamaz ve bu merdivenler, yangına en az 120 dakika dayanıklı duvar ve en az 90 dakika dayanıklı duman sızdırmaz kapı ile diğer bölümlerden ayrılır.
  • Kaçış merdivenlerinin, başladıkları kottan çıkış kotuna kadar süreklilik göstermesi gerekir.
  • Kaçış merdivenlerinde her döşeme düzeyinde 17 basamaktan çok olmayan ve 4 basamaktan az olmayan aralıkla sahanlıklar düzenlenir.

(Burada bir merdivende eğer 18 rıht var ise (en az) sahanlık yapılması gerektiği anlaşılır.) Eğer binanın tek merdiveni var ve o merdiven de aynı zamanda yangın merdiveni olarak kullanılıyor ise bu hükme tabidir, yani 18 rıhttan itibaren sahanlık yapılması zorunludur anlamı çıkmaktadır.

  • Bina yüksekliği 15.50 m’den veya bir kattaki kullanıcı sayısı 100 kişiden fazla olan binalarda dengelenmiş kaçış merdivenlerine izin verilmez.
  • Sahanlığın en az genişliği ve uzunluğu, merdivenin genişliğinden az olamaz. Basamakların kaymayı önleyen malzemeden olması şarttır.
  • Kaçış merdiveni sahanlığına açılan kapılar hiçbir zaman kaçış yolunun 1/3’ nden fazlasını daraltacak şekilde konumlandırılamaz.
  • Merdivenlerde baş kurtarma yüksekliğinin, basamak üzerinden en az 210 cm ve sahanlıklar arası kot farkının en çok 300 cm olması gerekir.
  • Kaçış için kullanılmasına izin verilen merdivenlerde, basamağın kova hattındaki en dar basamak genişliği, konutlarda 100 mm’den ve diğer yapılarda 125 mm’ den az olamaz. Her kaçış merdiveninin her iki yanında duvar, korkuluk veya küpeşte bulunması gerekir.
  • Kaçış merdiveni yuvasına ve yangın güvenlik holüne elektrik ve mekanik tesisat şaftı kapakları açılamaz.Ancak bazı idarelerde yangın merdivenleri yuvalarına basınçlandırma şaftı eklenmesi istenmekte..Bu durumda ciddi bir tezat söz konusu. Bakanlıktan görüş istenilebilir.

Bu noktada yangın merdivenleri ile ilgili olarak TAKS hesabına dahil edilip edilmediği, mimari projelerde emsal hesabı konusunda yangın merdivenlerinin nasıl davrandıklarını da aşağıdaki yazıdan okuyabilirsiniz.

Bina dışında açık merdivenler ile yangın güvenlik sorununu projelerde çözmek her tasarımcının hayali.Alan kazanmak, projeyi çözerken daha fonksiyonel hale getirmek ve belki de iskandan sonra sökerek başka bir inşaatta yeniden kullanmak (!) adına.. Ancak yönetmelik bu durumun da önüne aşağıdaki madde ile geçmiş;

  • Bina yüksekliği 21.50 m’den fazla olan binalarda, bina dışında açık merdivenlere izin verilmez.

Gelelim dairesel merdivenler konusuna.. Yönetmelikte yangın merdiveni özellikleri için dairesel merdivenlere özel bir yer açılmış.

doner-yangin-merdiveni-cizimi

Döner merdivenler diğer mimari çözümlere nazaran daha az yer kaplaması döşemede daha az yırtık ile çözüme gidilmesi ve kullanım alanını maksimum oranda verimli kullanabilmeyi sağlaması bakımından son derece tercih edilmeye müsait bir merdiven şeklidir. Peki bu döner yangın merdiveni ölçüleri için yönetmelik ne der;

  • Dairesel merdivenler; yanmaz malzemeden yapılmaları ve en az 100 cm genişlikte olmaları hâlinde, kullanıcı yükü 25 kişiyi aşmayan herhangi bir kattan, ara kattan, veya balkonlardan zorunlu çıkış olarak hizmet verebilir. Belirtilen şartları sağlamayan dairesel merdivenler, zorunlu çıkış olarak kullanılamaz.
  • Dairesel merdivenler 9.50 m’den daha yüksek olamaz.
  • Basamağın kova merkezinden en fazla 50 cm uzaklıktaki basış genişliği 250 mm’den az olamaz.
  • Basamak yüksekliği 175 mm’den çok olamaz.
  • Baş kurtarma yüksekliği 2.50 m’den az olamaz.

Mimari projelerde tasarım ve çizim püf noktaları öğrendikçe genişleyen bir sonsuz kütüphane gibi olup mimari proje çiziminde kendini geliştirmek isteyenlere yönelik onlarca mevzuat, kitap, pratik bilgilerin yer aldığı kaynaklar bulunsa da en güzel öğrenme tekniği olarak keşfetmek, deneyerek hatta zaman zaman düşerek öğrenmek en kesin öğrnme metodu olarak karşımıza çıkacaktır.

Bu yazıda yangın merdiveni özellikleri, yangın merdiveni ölçüleri, yangın merdiveni standartları, yangın çıkışının nasıl olması gerektiği, sahanlıklı yangın merdiveni ve döner yangın merdiveni ölçüleri gibi konulardan yangın merdiveni yönetmeliği de denilen binaların yangından korunması hakkında yönetmelik doğrultusunda bahsettik.

Yangın yönetmeliği ve yangın merdiveni hakkında sizin görüşleriniz neler? Yazıda şunu da ekleyebilirdin dediklerinizi aşağıda yorum kısmından iletebilirseniz çok memnun olurum.

Reklam
Yorumları göster

Bir Cevap Yazın

Faydalı bilgiler

Elektrik elektronik mühendisleri şantiye şefi olabilir mi?

Güncelleme:

Tarih:

Elektrik elektronik mühendisleri şantiye şefi olabilir mi? Elektrik mühendisleri şantiye şefi olabilir mi? Makine mühendisleri ve tekniklerler şantiye şefi olabilir mi? Şantiye şefi yönetmeliği üzerinden sizlerle bu konuyu özetle paylaştık.

Elektrik elektronik mühendisleri şantiye şefi olabilir mi? Bu sorunun yanıtı kısa ve net ”evet”. Olabilir. Sebebi Şantiye Şefleri ve Yetki Belgeli Ustalar Hakkında yönetmelik gereğince yapım işinin niteliğine göre şantiye şefleri mimar ve mühendis olabilir deniliyor.

Teknikerler konusunda şuan yönetmelikte bir engel bulunmamasına karşın yapı ruhsat sistemi MAKS’ta inşaat teknikerleri şantiye şefi olabilir mi? sorusuna hayır yanıtı alıyoruz.

Elektrik elektronik mühendisleri şantiye şefi olabilir mi?

elektrik-elektronik-muhendisleri-santiye-sefi-olabilir-mi

Bazı idareler yönetmelikteki ”yapım işinin niteliğine göre” kavramına istinaden elektrik elektronik mühendislerini ya da makine mühendislerini ya da elektrik mühendislerini normal betonarme inşaatlar için şef olarak kabul etmemektedir.

Yapım işinin niteliği eğer bir trafo binası ya da server merkezi gibi niteliksel bir yapıysa elektronik mühendisleri ya da makine mühendisleri şantiye şefi olabilir şeklinde yorumlanırken, normal inşaatlar için bu yorumu kullanmaktadırlar. (Şimdi niteliksel iş tanımlamam ile dalga geçenleriniz de olur (: )

Elektrik elektronik mühendisleri şantiye şefi olabilir mi? Sorusunun yanıtı MAKS‘ta bu meslekten kişilerin şantiye şefliği ile alakalı seçilebilir olmasından kaynaklı olabiliyorlar diyebiliriz.

Devamını oku

Faydalı bilgiler

Mimari akustik raporu nedir? Hangi projelerde zorunludur?

Güncelleme:

Tarih:

Mimari akustik raporu her türlü yapı, bina, tesis ve işletmenin işletimi ve kullanımı safhalarında insanların maruz kalacağı, binaların dışından veya içinden kaynaklanan gürültülerin, kişilerin huzur ve sükûnuna, beden ve ruh sağlığına olumsuz etkilerini en aza indirecek iyi işitme ve algılama koşullarının sağlanması için, tasarım, yapım, kullanım, bakım ve işletim bakımından uyulacak kuralların belirlendiği teknik – resim – diyagram ve şemaların yer aldığı dökümanı ifade eder.

Mimari akustik raporu 31 Mayıs 2017 tarihli resmi gazetede yayımlanan Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik gereği standartları belirlenen bir teknik dökümandır. 1 Haziran 2018 Tarihinden sonra yapı ruhsatlarına ek idarelere sunulması gereken dökümanlar arasında bulunduğundan bu konuya değinmek istedik.

Bu yazımızda Gürültü Yönetmeliği hakkında da kısa notlara değineceğiz. Öte yandan Gürültü Yönetmeliği’nde değişiklik yapılmasına dair yönetmelik hakkında da önemli noktaların altını çizeceğiz.

Mimari akustik raporu hangi yapılarda gerekmektedir?

Mimari akustik raporu hangi yapılar için hazırlanmalıdır? Bu raporu kimler düzenlemektedir? Hangi esaslara göre kontrol edilmektedir? Bu gibi soruların yanıtları da bu bağlamda oldukça önemlidir.

Şöyle düşünün, bir eviniz var ve hemen herkesin başına gelmiştir, üst komşudaki akıllı uslu çocuklar tam da siz uyuyacakken oyun oynayası tutar ve o her zıpladıkça beyin damarlarınızda genişlemelere neden olur (!) .Bu kimsenin istemeyeceği bir durum. Yani bu gibi gürültü önleyici tedbirlerin bir standartizasyona kavuşması, insanların huzuruna ve sağlıklı  – konforlu yaşam alanlarına kavuşması adına geliştirilen bu yönetmelik gerek Avrupa Birliği Standarlarına uyum çabaları, gerekse de daha yaşanabilir çevreler bağlamında son derece önem arzetmektedir.

İşin diğer bir boyutu ise her sermaye sahibinin müteahhitlik yapmak için kolları sıvamasının önüne geçmek adına da son derece elzem bir durum.

Gelelim nasıl hazırlanacağı sorusuna ve hangi yapılarda gerekeceğine..

Mimari akustik rapor içerisinde hangi bilgiler yer almaktadır?

Akustik rapor, bu Yönetmelikte öngörüldüğü şekilde;  mekânların, gürültüye hassasiyet ve gürültülülük yönünden birbirleri ile olan ilişkilerine ve ses iletim yollarına (hava doğuşlu ve darbe sesi)  ait analizleri; hedeflenen akustik kalite ve yalıtım sınıfına göre uygulanacak sınır değerleri; bu değerlere ve analizlere göre mimari ve/veya tesisat projelerinde gösterilecek yapı elemanları ve bileşenleri ile noktasal birleşim detaylarını içerir.

Aşağıda sayılan binalar için mimari ve tesisat projelerinden ayrı olarak, akustik uzman tarafından akustik proje hazırlanır;

  • Bir bodrum katı ve çatı arası hariç yediden fazla katlı konutlar
  • Toplam inşaat alanı 2.000 metrekareyi geçen ikiden fazla katlı konut dışı binalar
  • Tablo 2.1 de verilen birden fazla işlev içeren binalar
  • Konser ve dinleme salonları gibi özel akustik tasarım gerektiren kullanımları içeren binalar

Şimdilik akustik rapor örneği paylaşamayacağız ama bir kaç gün içerisinde mimarihaber.net farkıyla mimari akustik rapor sorusuna akustik rapor hazırlayan firmalar için önemli faydalar sağlayabilecek güzel bir powerpoint sunumunu da buradan sizlerle paylaşıyor olacağız. Yapı akustiği ders notları , akustik ders notları mimarlık ya da mühendislik alanında da faydalı dökümanları ücretsiz şekilde bu başlık altından paylaşıyor olacağız.

Yorumlarınızla buraları şenlendirin (:

 

Devamını oku
Reklam



Reklam